Je espressootje van vanmorgen smaakte misschien nog gewoon naar koffie. Maar in de betere koffiebars in Amsterdam en Rotterdam duiken steeds vaker smaken op die je eerder in een sushirestaurant verwacht. Yuzu, pandan, ube en miso schuiven op van de Aziatische keuken naar de koffiekaart, en dat is geen kortstondige gimmick. Baristas experimenteren wereldwijd met deze ingrediënten, en de trend waait nu ook Nederland binnen.
Van pandan tot miso, waarom Aziatische smaken de kaart overnemen
Pandan is een groen blad dat in de Zuidoost-Aziatische keuken wordt gebruikt zoals wij vanille gebruiken, licht zoet met een vage vanille- en grastoon. Combineer dat met een shot espresso en kokosmelk en je krijgt een latte die zoeter en ronder smaakt dan de standaard oatmilk-latte. Ube, de paarse yam uit de Filipijnen, doet iets vergelijkbaars maar dan met een romige, bijna karamelachtige ondertoon en die opvallende paarse kleur die op Instagram goed scoort.
Miso is de opvallendste toevoeging. De gefermenteerde sojabonenpasta uit Japan brengt umami in een drankje dat normaal alleen bitter en zuur is. Een klein beetje miso in een latte verandert de smaak niet drastisch, maar geeft de koffie meer diepte, iets waar veel baristas al jaren naar zochten zonder het te vinden in suiker of siroop. En yuzu, de Japanse citrusvrucht die zuurder is dan citroen maar met een bloemige geur, wordt inmiddels verwerkt in espresso tonics als fris alternatief voor de klassieke citroentwist.
Wat deze smaken gemeen hebben is dat ze niet zomaar toegevoegd worden om anders te zijn. Ze zijn gekozen omdat ze de bitterheid van koffie in balans brengen op een manier die suiker niet kan. Dat is precies waarom de trend blijft hangen in plaats van na een paar maanden weer te verdwijnen.
De koffie-mocktail is de nieuwe borrelklassieker
Er gebeurt nog iets anders op de kaart: koffie schuift op richting de borrel. Steeds meer mensen drinken bewust minder alcohol, en de horeca speelt daarop in met drankjes die eruitzien en aanvoelen als een cocktail, maar zonder de kater. Een espresso martini zonder wodka, opgebouwd met koude espresso, een scheutje amaretto-siroop en een goede shake, is inmiddels het meest gedeelde recept van het moment op horeca-social media.
Het idee is simpel: koffie is bitter, intens en aromatisch, precies de eigenschappen die een goede cocktail ook nodig heeft. Combineer het met citrus, kruiden of een beetje bubbels en je hebt een drankje dat op elk moment van de dag werkt, van de brunch tot na het avondeten. Wil je dit zelf uitproberen, dan is dit een mooie aanvulling naast de klassiekers die je misschien al kent van de Negroni of de boilermaker.
Wat deze verschuiving extra interessant maakt, is dat niemand het meer als een compromis ziet. Waar een alcoholvrij drankje een paar jaar geleden nog synoniem stond voor een saai glas cola, geldt een koffie-mocktail nu als een bewuste keuze, iets waar je net zo goed over praat als over een goed glas whisky. Bars die hierop inspelen zien de vraag naar deze drankjes elk seizoen verder groeien, en dat is precies waarom je ze niet meer alleen tijdens Dry January op de kaart ziet staan.
Zo pas je de trend toe zonder dat je barista hoeft te worden
Je hebt geen espressomachine van drieduizend euro nodig om hiermee te spelen. Een moka pot of een sterke aeropress-shot volstaat al. Voor een pandan-latte kook je een blad pandan (te vinden bij de toko) kort mee met kokosmelk, voeg je een beetje rietsuiker toe en giet je daar je espresso overheen. Voor de miso-versie los je een half theelepeltje witte miso op in een klein beetje warm water voordat je het door je latte roert, te veel en je proeft alleen zout.
Yuzu vind je inmiddels als sap of siroop bij grotere toko's en steeds vaker ook bij de betere slijterij. Een scheutje in een koude espresso tonic, met een schijfje sinaasappel erbij, is binnen vijf minuten klaar. Wie zijn thuisbar al op orde heeft, kan deze smaken zo toevoegen aan het bestaande assortiment zonder dat er een compleet nieuw station nodig is.
Dit ga je de komende maanden overal tegenkomen
De kans is groot dat je deze smaken over een paar maanden gewoon op het menu van je vaste koffietent ziet staan, of dat je vrienden erover beginnen na een weekendje weg. Wat deze trend anders maakt dan de zoveelste seizoensgebonden pompoenlatte, is dat hij inspeelt op twee dingen die allebei blijven groeien: de vraag naar minder alcohol en de honger naar smaken die verder gaan dan vanille en karamel. Wie nu al met pandan, miso of yuzu experimenteert in eigen keuken, loopt straks gewoon voor op de rest van de borrel. En mocht de eerste poging te zout of te zoet uitpakken, dan is dat geen ramp, ook de beste baristas hebben er weken van bijschaven ingezeten voordat de verhoudingen klopten.